منشأ اصلی انتشار آلاینده ها در ایران حامل های انرژی است، اما در مورد اکسیددی نیتروژن و متان فرآیند تولید کشاورزی نقش مهمی دارد. در همین راستا، مطالعه حاضر با هدف تحلیل شدت انتشار آلاینده های منتخب در بخش کشاورزی و ارزیابی عوامل تعیین کننده آن صورت گرفت. برای این منظور ابتدا با استفاده از روش تحلیل تجزیه، شدت انتشار در بخش کشاورزی به اجزای آن تجزیه گردید. سپس با استفاده از تحلیل رگرسیون نقش عوامل تعیین کننده در شدت انتشار ارزیابی شد. آلاینده های منتخب در بخش کشاورزی شامل متان، اکسیددی نیتروزن و دی اکسیدکربن منتشرشده از فرآیند تولید و دوره مطالعه شامل 95-1352 می باشد. یافته ها نشان داد شدت انتشار متان و اکسیددی نیتروژن در دوره مطالعه سالانه 9/3 و 6/2 درصد در حال کاهش بوده است. سطح تولید در زیربخش های کشاورزی عامل مهمی در شدت انتشار است. به این ترتیب که انتظار می رود یک درصد افزایش در سطح تولید زیربخش دام شدت انتشار متان را 9/0 درصد افزایش و شدت انتشار اکسیددی نیتروژن را بیش از 3/3 درصد کاهش دهد. از سوی دیگر همین میزان افزایش در سطح تولید زیربخش زراعت و باغبانی شدت انتشار متان را 9/0 درصد کاهش و شدت انتشار اکسیددی نیتروژن را بیش از 3/3 درصد افزایش خواهد داد. اثر متغیرهای کلان اقتصاد ایران شامل نرخ شهرنشینی و درجه بازبودن اقتصاد بر شدت انتشار در بخش کشاورزی چندان حایز اهمیت ارزیابی نشد. به این ترتیب سیاست های اتخاذشده برای کاهش شدت انتشار باید متمرکز بر متغیرهای بخش کشاورزی و بصورت مجزا در هر زیربخش دنبال شود. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد. لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

در نظام تولیدی اقتصاد، تنها بخشی از انرژی وارد شده به سیستم، منجر به تولید می شود و بقیه آن به صورت آلاینده ها به محیط باز می گردد. موضوع آلودگی و حفاظت از محیط زیست یک مساله جهانی است، که امروزه حتی در امور سیاسی کشورها هم وارد شده است. سوخت های اولیه و مورد نیاز نیروگاه ها در جریان تبدیل به انرژی سبب متصاعدشدن آلاینده هایی به محیط زیست پیرامون شده و خسارت های قابل توجهی را وارد می کنند. بدین منظور، در این مطالعه ابتدا با استفاده از تکنیک هم انباشتگی پانلی، رابطه بین مصرف برق، انتشار آلاینده ها و تولید ناخالص داخلی در کشورهای کم درامد و پردرامد طی دوره زمانی 2006-1976 مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج حاصل نشان می دهد که در بلندمدت رابطه هم انباشتگی بین مصرف برق، آلودگی و تولید ناخالص داخلی وجود دارد. بر اساس نتایج به دست آمده از تخمین مدل با استفاده از روش خودرگرسیون برداری، سئوال های تحقیق مبنی بروجود رابطه بلندمدت بین مصرف برق و تولید ناخالص داخلی در میان گروه کشورهای مورد مطالعه و تفاوت این رابطه در میان این گروه از کشورها را نمی توان منفی ارزیابی کرد.

هدف پژوهش برآورد انتشار گازهای CO، THC و NOX در انواع استانداردهای حد آلایندگی ( یورو ) خودروهای سواری و حمل و نقل شهر تهران بوده است. این برآورد با توجه به ضریب انتشار آلاینده ها برآورد شده است. انواع تاکسی، سواری و وانت بیشترین اثر بخشی را در افزایش ترافیک شهر تهران دارا می باشند. محورهای رودهن، جاده خراسان، جاده ساوه و اتوبان کرج بیشترین حجم سواری را دارد و اثر بخشی سواری و تاکسی در دروازه های رودهن، جاده خراسان، جاده ساوه و اتوبان کرج در ساعات اوج صبح از سایر محورها در ترافیک بیشتر است. خودروهای سواری تولید شده در ایران اغلب دارای استاندارد یورو 4 و 5 می باشند بعضی از آنها شامل پژو پارس، پژو 405، مزدا، کیا، هیوندای، سمند و تیبا. اتوبوس بین شهری درسا یورو 4، اسکانیا یورو 6، کامیونت شیلر یورو3 و انواع ایسوزو یورو 2 و 4، کامیون ایسوزو یورو 4 و بنز یورو3، اتوبوس های داخل شهری پارسیون یورو 6، پیشرو دیزل یورو 3 و اتوبوس گاز سوز یورو 6 هستند. برآورد انتشار آلایندگی سواری ها با حد استاندارد آلایندگی یورو 4 و 5 مربوط به اغلب خودرو های ساخت داخل است. این میزان برای آلاینده های NOX و THC نسبت به CO کمتر بوده است. استاندارد حد آلایندگی برای خودروهای حمل و نقل با مصرف گازوئیل ساخت داخل یورو 2، 3، 4 و 6 بوده است. کامیونت های ایسوزو دارای استاندارد یورو 2 دارای بیشترین میزان آلودگی و اتوبوس های داخل شهری دارای یورو 6 کمترین میزان تولید آلودگی را دارا می باشند کیفیت و نوع سوخت در میزان انتشار آلاینده ها تاثیر گذار است. اگرچه هم اکنون ازگازوئیل یورو 4 برای ناوگان حمل و نقل جاده ای استفاده می شود ولی استفاده از فیلتر های ساخت ایران یا کاتالیست وارداتی برای کامیونت و کامیون های یورو 2 و یورو 3 ضروری بنظر می آید. این مبدل ها بیش ترین کاربرد را در خودروها دارند، اما در ژنراتورها، لوکوموتیوها، کامیون ها، و هواپیماها نیز مورد استفاده قرار می گیرند. استفاده از این کاتالیست ها باعث کاهش چشمگیر آلاینده ها در تاکسی ها و سواری ها نسبت به اتوبوس های حمل و نقل می باشد به دلیل تاثیر گذاری آنها در حجم ترافیک بویژه در محورهای ورودی و خروجی شهر تهران.

صنایع تولید و فراوری نفت و گاز یکی از آلاینده ترین صنایع از نظر آلودگی هوا هستند و لازم است میزان آلودگی از منابع آلاینده در این صنایع شناسایی و تعیین شوند. در این مقاله یک واحد فرایند گاز و گاز مایع در ایران به صورت موردی انتخاب و ضرایب انتشار منابع آلاینده در این واحد با استفاده از ضرایب انتشار کلی مراجع و روش آنالیز سوخت تعیین شدند. نتایج نشان داد مهمترین منابع انتشار آلاینده ها در واحد مذکور شامل مشعل گازی، توربین های گازی، پیت و بویلر واحد نم زدایی گاز می-باشند. در این میان مشعل گازی بیشترین مقدار آلاینده های THC و CH4 و توربین گازی بیشترین مقدار آلاینده NO2 به محیط را در این واحد منتشر می کنند. ضرایب انتشار فرایندی برای آلاینده های گازی NO2، CO، SO2،THC و CH4 در واحد منتخب به ترتیب 513.3، 2731، 0، 1805.3 و 225.6 بر حسب g1000/Kg گاز مایع تولیدی به دست آمد. بررسی ها نشان داد ضریب انتشار فرایندی برای CH4 به دلیل امکان نشت بالای این گاز می تواند خطای بالایی دربر داشته باشد. برای سایر آلاینده ها با توجه به مشابهت فرایندها و دستگاه ها در صنایع نفت و گاز، ضرایب انتشار ارائه شده می توانند به عنوان تخمین کلی از میزان انتشار آلاینده ها مورد استفاده قرار گیرند.

نیروگاه های حرارتی از مهمترین منابع انتشار جیوه می باشند. ترسیب جیوه به عنوان یک آلاینده محیط زیستی در طبیعت تاثیر منفی بر سلامت انسان دارد. مطابق ماده 8 کنوانسیون میناماتا کشورهای عضو موظف به تخمین انتشار جیوه از منابع انسان ساخت و ارائه بهترین روش های کنترلی هستند. در این تحقیق تحلیل و ارزیابی انتشار جیوه از بخش تولید برق کشور در افق زمانی سال های 2011 تا 2021 با استفاده از داده های سوخت مصرفی نیروگاه ها، جعبه ابزار ارائه شده توسط UNEP و مدل STIRPAT انجام شده است. مطابق نتایج این تحقیق، میزان میانگین انتشار جیوه و ضریب انتشار جیوه در بخش تولید برق کشور در بازه زمانی مورد مطالعه به ترتیبkg 6/505 و kg/TWh 85/1 بوده است. میانگین ضریب انتشار جیوه برای گاز طبیعی، مازوت و گازوئیل به ترتیبkg/TWh 05/0، kg/TWh 14 و kg/TWh 29/1 محاسبه شده است. میانگین هزینه خارجی ناشی از انتشار جیوه در حدودU$/TWh 67/2616 و US$/TWh 11/5931 به ترتیب با لحاظ حداقل میزان مواجه و بدون لحاظ حداقل میزان مواجه محاسبه گردیده است. نتایج مدل STIRPAT نشان داد که افزایش یک درصدی عواملی مشتمل بر جمعیت ، سهم تولید برق از مصرف گاز طبیعی و سهم تولید برق از مصرف سوخت های مایع موجب افزایش به ترتیب 83/14، 3/0 و 49/1 درصدی در میزان انتشار جیوه شده است. همچنین افزایش یک درصدی عواملی مشتمل بر تولید ناخالص ملی، شدت تولید انرژی الکتریکی و سهم تولید برق با استفاده از منابع غیر فسیلی موجب کاهش به ترتیب 8/4، 74/4 و 15/0 درصدی در میزان انتشار جیوه گردیده است.

1زمینه و هدف: بررسی آثار انتشار آلاینده های زیست محیطی، شاخص فلاکت، شاخص غذایی، نرخ شهرنشینی و مصرف نهایی خانوار بر امید به زندگی در ایران می تواند اطلاعات ارزشمندی برای سیاستگزاران فراهم کند. بنابراین در این مطالعه به اثر این شاخص ها پرداخته شده است. روش پژوهش: در پژوهش حاضر با رویکرد اقتصاد سلامت اثر متغیرهای انتشار آلاینده­های زیست محیطی مخصوصاً انتشار CO2، شاخص فلاکت، شاخص غذایی، نرخ شهرنشینی و مصرف نهایی خانوار بر امید به زندگی ایرانیان با استفاده از رگرسیون مارکوف سویئچینگ در نرم افزار Oxmetrics برای دوره زمانی 1990 تا 2021 برآورد شد. داده ها از بانک جهانی جمع آوری شد. امید به زندگی با استفاده از دو رژیم بیان شد: رژیم یک نشان دهنده امید به زندگی بالا و رژیم دو بیانگر امید به زندگی پایین است انتخاب شد. یافته ها: نتایج نشان داد متغیر انتشار CO2 در هر دو رژیم اثر منفی و معنی­داری بر امید به زندگی داشته است. در رژیم یک، رابطه منفی و معنی­داری بین متغیر شاخص فلاکت و امید به زندگی مشاهده شده که این رابطه در رژیم دو منفی و غیرمعنی­دار برآورد شده است. شاخص غذایی در هر دو رژیم تأثیر مثبت بر امید به زندگی دارد؛ به­ گونه ایکه این رابطه در رژیم یک معنی­دار و در رژیم دو غیرمعنی­ دار برآورد شده است. رابطه مشاهده شده بین متغیر نرخ شهرنشینی در رژیم یک منفی و معنی­دار و در رژیم دو مثبت و معنی­دار می باشد؛ بنابراین می­توان گفت که تاثیر نامتقارنی بر امید به زندگی داشته است. مصرف نهایی خانوار در هر دو رژیم تاثیر مثبت و معنی­داری بر امید به زندگی ایرانیان داشته است و ضریب آن در رژیم یک بیشتر از رژیم دو می­باشد. نتیجه گیری: براساس یافته های مطالعه حاضر، توصیه های سیاستی ذیل از جمله کنترل تورم و کاهش بیکاری، تقویت برنامه های حمایت اجتماعی، حفاظت از محیط زیست پیشنهاد می شود؛ لذا، سیاست گذاران باید به صورت جامع و تلفیقی به هر دو بعد اقتصادی و زیست محیطی توجه کنند تا بتوانند سلامت و رفاه پایدار را برای نسل های آینده تضمین کنند.

حوادث بحرانی سال های اخیر در خصوص افزایش میزان آلاینده های جوی، ضرورت شناخت بیشتر علل وقوع این حوادث را مطرح ساخته است. افزایش میزان آلاینده ها از سطوح مجاز در سطح کوتاه مدت و بلند مدت بر محیط زیست اثر گذار بوده به طوری که اثرات کوتاه مدت آلودگی هوا به صورت بروز و تشدید بیماری های چشمی، تنفسی، ریوی، سرطان و ... ظاهر می شود. اثرات بلند مدت آلودگی هوا به صورت تاثیر بر نقشه ژنیتکی بدن جانداران، میزان هوش و فیزیولوژی بدن ظاهر می شود. هوای آلوده، آب و خاک را آلوده ساخته و آبزیان و گیاهان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد که این مواد با قرارگیری در زنجیره غذایی انسان از این طریق نیز آسیب رسانی می نمایند. در این پژوهش با استفاده از داده های آب و هوایی که در ایستگاه هواشناسی همدیدی اصفهان اندازه گیری می شوند و مقادیر آلاینده های سطح زمین که توسط ایستگاه های سنجش آلاینده های سازمان حفاظت محیط زیست اندازه گیری می شوند یک مدل آماری ارائه می شود که قادر به برآورد مقادیر قابل قبولی از ازن سطحی باشد. بررسی های صورت گرفته در این پژوهش نشان داد معادله ای که از دو متغیر توان دوم تابش آفتاب و توان دوم غلظت گاز منوکسید کربن بهره گرفته بود توانست توجیه گر 35% تغییرات غلظت ازن سطحی در طول روز باشد. اگر چه مدل های رگرسیونی چند متغیره توان قابل توجهی برای توجیه تغییرات ازن سطحی و پیش بینی غلظت آن دارند، اما تعدد متغیرهای ورودی آنها موجب می شود که این مدل ها از دیدگاه کاربردی چندان مفید نباشند.